Ballistische calculator: drop, wind en kijkerinstelling

Reken vooraf uit wat je kogel onderweg doet. Deze calculator geeft per afstand de val van de kogel (drop), de winddrift, de snelheid en de energie, en vertaalt dat naar klikken op je kijker in MRAD of MOA. Kies je kogel uit de lijst met ruim 1.000 kogelpunten of vul je eigen lading in, zet je zero, vizierhoogte en het weer erbij, en druk een DOPE-kaart af voor op de baan.

De tabel is breed. Op een telefoon werkt alles, maar op een laptop, desktop of tablet lees je hem het prettigst.

Wat je invult

Je begint met de kogel, de BC en het weerstandsmodel. Voor matchkogels met een boat-tail is dat bij voorkeur G7, voor kogels met een vlakke bodem G1. Daarna de gegevens van je geweer: de mondingssnelheid, liefst gemeten met een chronograaf of radar, de vizierhoogte van het midden van de loop tot het midden van de kijker, en de afstand waarop je bent ingeschoten. Vul je ook de twist rate in, dan rekent de calculator de spindrift mee.

Weer en luchtdruk

Temperatuur, luchtdruk en luchtvochtigheid bepalen samen hoe dicht de lucht is, en daarmee hoe hard je kogel wordt afgeremd. Gebruik je de luchtdruk uit het weerbericht, vul dan ook de hoogte van de baan in, want die druk is omgerekend naar zeeniveau. Meet je zelf met een Kestrel, kies dan "Gemeten op de baan". De calculator toont de dichtheidshoogte, zodat je kunt vergelijken met wat je meter aangeeft.

Kijkerinstelling in klikken

Voor de afstand van je doel zie je direct hoeveel klikken je moet draaien, voor hoogte en voor zijwaarts. De woorden OMHOOG, OMLAAG, LINKS en RECHTS zeggen waar het trefpunt heen moet. Welke kant je de toren daarvoor op draait, verschilt per merk kijker, dus kijk naar de pijl op je toren. Je kiest zelf of je in MRAD of MOA werkt en wat één klik is, 0,1 of 0,05 mrad, of 1/4 of 1/8 MOA.

De calculator rekent per afstand uit met welke kijkerinstelling de kogel werkelijk op de zichtlijn uitkomt. Dat is niet hetzelfde als de val delen door de afstand, want als je de kijker verstelt, verandert de hele baan mee. Op vlak terrein zonder wind is dat verschil tot ruim een kilometer verwaarloosbaar. Bij schuin omhoog of omlaag schieten, of bij stevige wind van voren of van achteren, kan het op 1000 meter al een klik schelen.

Baantabel, grafieken en windtabel

De baantabel geeft per afstand de positie van de kogel ten opzichte van je zichtlijn, de correctie in hoek en in klikken, de snelheid, het Mach-getal, de energie en de vliegtijd. Waar de kogel de transsone zone in gaat en waar hij subsoon wordt, staat in de tabel aangegeven. De grafieken laten de baan, de snelheid, de energie en de drift zien. In de windtabel staat de correctie voor volle zijwind van 1 tot 8 m/s, zodat je op de baan snel kunt schatten wat een vlaag doet.

DOPE-kaart

De DOPE-kaart zet je lading, zero en omstandigheden op één compact vel, met per afstand de hoogte in klikken, de spindrift en de windcorrectie per 1 m/s zijwind. De kaart is bewust zonder wind van de dag gemaakt, zodat hij op elke schietdag bruikbaar blijft. Je kunt hem afdrukken, als afbeelding opslaan of de hele baantabel als CSV-bestand bewaren.

Spindrift, zijwind en Coriolis

Op lange afstand tellen een paar kleinere effecten mee. Door de rotatie drijft een kogel uit een rechtse twist langzaam naar rechts, op 1000 meter al snel twee tot drie tienden mrad. Zijwind duwt de kogel niet alleen opzij maar ook een fractie omhoog of omlaag, de aerodynamische sprong. En op echt lange afstand speelt de draaiing van de aarde mee. De eerste twee rekent de calculator standaard mee zodra je twist rate en kogelmaten zijn ingevuld. Coriolis kun je aanzetten met je breedtegraad en schietrichting.

Geschikt voor F-Class, PRS, jacht en ELR

De calculator is gemaakt voor precisieschieten en schieten op lange afstand, van F-Class op 300 en 900 meter en PRS-stages met wisselende afstanden tot ELR ver voorbij de kilometer. Jagers gebruiken hem om te zien wat een kogel op afstand nog aan snelheid en energie overhoudt. Voor herladers is het een snelle manier om twee kogels of twee ladingen naast elkaar te leggen voordat je gaat testen.

Hoe nauwkeurig is het

De calculator rekent de kogelbaan door met de standaard G1- en G7-weerstandsmodellen, de werkelijke luchtdichtheid en de wind als vector. Veel ballistische apps werken op dezelfde manier. Toch blijft elke berekening een model. Een BC is een gemiddelde, je mondingssnelheid verandert met de temperatuur van je kruit, en rond de geluidssnelheid gedraagt elke kogel zich anders. Reken daarom op kleine verschillen die met de afstand toenemen, en leg je werkelijke treffers vast. Met een gemeten snelheid en een BC die je op afstand hebt gecontroleerd, kom je het dichtst bij wat je op de baan ziet. Alle berekeningen draaien in je eigen browser, er wordt niets verstuurd.